جاده ابریشم

به واسطه ي آگاه شدن از قسمت هايي که يک کل را مي سازند؛ معلم مي تواند به دانش آموزان کمک کند تا مهارت هاي لازم براي طراحي و اجراي موفقيت آميز پژوهش را بياموزند. اگر چه، مي توان فرايند پژوهش را به شکل هاي متفاوتي ارائه کرد، اما با مطالعه ي اين مقاله مي توانيد به درک جديدي از مهارت هاي مورد نياز دانش آموزان براي پژوهش درکلاس درس دست يابيد.

تصور کنيد دانش آموزان پايه ي اول ابتدايي، در اين باره که سيب زميني چگونه رشد مي کند، کنجکاو شده اند. آن ها با دقت زيادي به سيب زميني هايي که در دست دارند، نگاه مي کنند. يکي از اولين مواردي که توجهشان را جلب مي کند، اين است که سيب زميني ها جوانه دارند، و از اين موضوع تعجب مي کنند؛ و اين سؤال برايشان مطرح مي شود که کار جوانه ها چيست؟ در اين هنگام، معلم به دانش آموزان کمک مي کند تا مشاهده هايشان را بازگو و سؤال هايشان را مطرح کنند.

يکي ديگر از موضوع هاي مورد توجه آن ها در اين زمينه، اين است که سيب زميني ها در زير زمين رشد مي کنند. از خودشان مي پرسند، آيا سيب زميني ها هم دانه دارند و اگر دانه دارند، چه شکلي است؟

معلم به دانش آموزان کلاس درسش کمک مي کند تا فهرستي از سؤال هايشان تهيه کنند. سؤال هاي آنان به اين شرح است:

- جوانه چيست؟

- چگونه مي توان گياهان را بدون کاشتن دانه ي آن ها تکثير کرد؟

- آيا جوانه ها چيزي دارند که سيب زميني جديدي را به وجود مي آورند؟

-آيا براي به دست آوردن محصول سيب زميني، بايد همه يک سيب زميني را بکاريم يا فقط بخشي از آن را ؟

به اين ترتيب، براي جواب دادن به اين سؤال ها، معلم به دانش آموزان پيشنهاد مي کند که در اين زمينه تحقيق کنند. بنابراين، آن ها را بر پايه ي سؤال ها و مشاهدات مشترکشان، به گروه هاي دو يا سه نفري تقسيم مي کند.

سپس از دانش آموزان هر گروه مي خواهد طرحي را تهيه کنند که شامل فهرستي از مواد مورد نياز و روش کاشت سيب زميني ها در خاک (تمام سيب زميني، نصف سيب زميني، بخشي همراه با جوانه يا بدون جوانه و ... ) باشد. دانش آموزي که درباره ي دانه ها کنجکاو بود، قصد دارد در طرحي که تهيه مي کند، دانه ها را بررسي کند؛ زيرا خودش در کلاس درس فهميده است که در اين زمينه کتابي وجود دارد که از نظريه اش مبني بر اين که سيب زميني، هم گل و هم دانه دارد، حمايت مي کند. معلم به او پيشنهاد مي کند که بعد از انجام اين آزمايش ها، تحقيق خودش را انجام دهد.

معلم از گروه ها مي خواهد، سيب زميني ها را مطابق با طرحي که تهيه کرده اند بکارند. هنگامي که گياه شروع به جوانه زدن مي کند، دانش آموازن آن ها را از ريشه در مي آورند تا مورد مشاهده قرار دهند. آن ها مشاهده مي کنند، برخي از سيب زميني هايي که کاشته اند، ريشه زده اندو برخي رشد کرده اند. دانش آموزان ريشه هايي را مي بينند که سيب زميني هاي کوچک جديدي به آن ها وصل هستند.

در اين هنگام، دانش آموزان سؤال هاي بيشتري را مطرح مي کنند و دوباره معلم به همان روش قبلي، آن ها را مرتب مي کند:

- چه قدر طول مي کشد تا يک سيب زميني رشد کند؟

- از هر بوته، چند سيب زميني به دست مي آيد؟

- آيا مي توان از سيب زميني هاي کوچک جديد، براي رشد بوته هاي ديگر سيب زميني استفاده کرد؟

- چه بخشي از سيب زميني کوچک جديد بايد براي رشد بوته هاي ديگر سيب زميني کاشته شود؟